Kwa Nini Mgongo Unaweza Kukuuma Unapokohoa au Kupiga Chafya?

Umewahi kupata maumivu ya mgongo unapokohoa, kupiga chafya au kujikaza wakati wa kwenda chooni? Huenda ulijiuliza kwa nini kitendo cha kawaida kama hiki kinaweza kusababisha maumivu makali.

Coughing which result in back pain

Maumivu haya yanaweza kutokana na sababu mbalimbali, zikiwemo changamoto za misuli, diski za uti wa mgongo au neva. Wakati mwingine, yanaweza kuashiria tatizo linalohitaji uchunguzi wa kitaalamu.  

Maumivu yanayochochewa na kukohoa au kupiga chafya hayatoshi peke yake kutambua chanzo cha tatizo. Historia ya mgonjwa, dalili nyingine na matokeo ya uchunguzi husaidia kuamua hatua zinazofaa.

1. Misuli ya mgongo inaweza kuwa imekaza au kujeruhiwa

Misuli ya mgongo husaidia kuustahimili mwili na kuruhusu harakati (movement) mbalimbali. Wakati wa kukohoa au kupiga chafya, misuli ya kiwiliwili hukaza kwa ghafla. Ikiwa misuli imekaza au imejeruhiwa, kitendo hiki kinaweza kuongeza maumivu.

Mtu anaweza pia kuhisi maumivu anapoinama, kuinuka kutoka kwenye kiti au kugeuka kitandani. Hata hivyo, haiwezekani kuthibitisha kuwa misuli ndiyo chanzo bila kufanya tathmini inayofaa.

2. Kunaweza kuwa na tatizo kwenye diski za uti wa mgongo

Kati ya mifupa ya uti wa mgongo kuna miundo laini inayoitwa diski; diski hizi husaidia kusambaza nguvu na kuruhusu uti wa mgongo kufanya harakati.  

Wakati mwingine, diski inaweza kuchomoza au kuharibika na kukandamiza au kukera neva iliyo karibu. Kwa baadhi ya watu, kukohoa, kupiga chafya au kujikaza kunaweza kuongeza maumivu yanayohusiana na hali hii.

Maumivu yanaweza kusambaa kutoka mgongoni kwenda kwenye makalio au mguuni. Mtu anaweza pia kupata ganzi, hisia za kuwashwa kama sindano au udhaifu wa misuli.

Maumivu yanayoongezeka wakati wa kukohoa hayamaanishi moja kwa moja kwamba diski imeharibika. Uchunguzi wa kitaalamu unahitajika kutathmini sababu zinazowezekana.  

3. Neva inaweza kuwa imekereketa au kukandamizwa

Neva zinazotoka kwenye uti wa mgongo zinaweza kukandamizwa au kukerwa na miundo inayozizunguka. Hali hii inaweza kusababisha maumivu yanayosambaa kutoka mgongoni kwenda kwenye mguu.

Dalili nyingine zinaweza kujumuisha ganzi, hisia za kuwashwa au mabadiliko ya nguvu za misuli.  

Ikiwa una dalili hizi, ni muhimu kupata tathmini ya mtaalamu wa afya ili kubaini kama neva imeathirika na kama kuna hatua za haraka zinazohitajika.

4. “Si kila maumivu ya mgongo husababishwa na misuli au diski”

Maumivu ya mgongo yanaweza kuwa na sababu nyingine, ikiwemo majeraha, maambukizi au matatizo mengine ya kiafya. Mtaalamu anapaswa kuzingatia historia ya maumivu, umri, dalili zinazoambatana nayo na matokeo ya uchunguzi.  

Ni muhimu zaidi kufanya hivyo ikiwa maumivu ni makali, yanaongezeka au yanaambatana na dalili zisizo za kawaida.  

Ufanye nini ikiwa mgongo unauma unapokohoa?  

Hatua zinazofaa hutegemea chanzo cha maumivu na hali ya mtu. Ikiwa maumivu ni madogo na hakuna dalili za hatari, hatua zifuatazo zinaweza kusaidia:  

Endelea na shughuli nyepesi kadiri unavyoweza: Kwa kawaida, inashauriwa kuepuka kulala kitandani kwa muda mrefu bila sababu ya kitabibu. Harakati (movement) zinazovumilika zinaweza kusaidia kudumisha uwezo wa kufanya shughuli za kila siku.  

Punguza kwa muda shughuli zinazoongeza maumivu kwa kiasi kikubwa: Unaweza kuhitaji kurekebisha namna unavyoinama, unavyonyanyua vitu au unavyofanya kazi. Rudi kwenye shughuli hizo taratibu kadiri hali inavyoruhusu.

Usifanye mazoezi yoyote bila kuzingatia dalili zako: Mazoezi yanapaswa kuchaguliwa kulingana na tathmini na uwezo wa mtu. Ikiwa zoezi linaongeza maumivu kwa kiasi kikubwa au kusababisha dalili mpya za neva, acha zoezi hilo na tafuta ushauri wa kitaalamu. 

Tafuta tathmini ikiwa maumivu yanaendelea au yanaongezeka: Mtaalamu wa physiotherapy au mtoa huduma mwingine wa afya anaweza kuchunguza hali yako na kupendekeza hatua zinazofaa.  

Dalili zipi zinahitaji huduma ya haraka?

Ingawa sababu nyingi za maumivu ya mgongo si za dharura, baadhi ya dalili zinaweza kuashiria tatizo kubwa linalohitaji huduma ya haraka.  

Nenda hospitalini mara moja ikiwa una maumivu ya mgongo yanayoambatana na mojawapo ya dalili zifuatazo:

  • Kushindwa kukojoa au kushindwa kudhibiti mkojo au haja kubwa kulikotokea hivi karibuni.  
  • Kupoteza hisia katika eneo la sehemu za siri, karibu na njia ya haja kubwa au kati ya mapaja.  
  • Udhaifu mpya au unaoongezeka kwa kasi kwenye miguu, hasa ukiambatana na dalili nyingine za neva.  

Dalili hizi zinaweza kuhusishwa na hali inayoitwa cauda equina syndrome, ambapo neva muhimu zilizo sehemu ya chini ya uti wa mgongo hukandamizwa. Hali hii inahitaji tathmini ya dharura.

Pia, tafuta tathmini ya haraka ikiwa maumivu yanaambatana na homa, kujisikia mgonjwa sana, kuanza ghafla kwa maumivu makali au kuongezeka kwa kasi.

Maumivu baada ya ajali au kuanguka yanahitaji kuangaliwa kulingana na ukubwa wa jeraha na hali ya mgonjwa. Usisubiri mazoezi au tiba ya nyumbani ifanye kazi ikiwa una dalili za dharura. 

Physiotherapy ina nafasi gani?

Physiotherapy si mazoezi pekee. Inahusisha tathmini ya uwezo wa mwili, uchunguzi wa harakati, kutambua changamoto za utendaji na kupanga matibabu yanayolingana na mahitaji ya mtu.  

Kwa mtu mwenye maumivu ya mgongo, tathmini inaweza kujumuisha historia ya maumivu, shughuli zinazochochea dalili, uwezo wa kutembea na kuinama, nguvu za misuli na uchunguzi wa neva inapohitajika.  

Kutegemea matokeo, mpango wa matibabu unaweza kujumuisha elimu kuhusu maumivu, kurekebisha shughuli za kila siku, mazoezi yanayofaa na hatua nyingine za urekebishaji wa uwezo wa mwili.

 Ikiwa uchunguzi unaonyesha uwezekano wa tatizo kubwa, mtaalamu anapaswa kumwelekeza mgonjwa kwenye huduma inayofaa badala ya kuendelea na mazoezi pekee.  

Je, unahitaji MRI au X-Ray?

Si kila mtu mwenye maumivu ya mgongo anahitaji kipimo cha picha. Mwongozo wa Taasisi ya Kitaifa ya Ubora wa Huduma za Afya na Tiba ya Uingereza (NICE) unapendekeza kutofanya vipimo vya picha kwa mazoea kwa kila mgonjwa mwenye maumivu ya mgongo.  

Uamuzi wa kufanya MRI au X-Ray hutegemea historia ya mgonjwa, matokeo ya uchunguzi, uwezekano wa tatizo kubwa na kama majibu ya kipimo yatabadilisha mpango wa matibabu.  

Dalili zinazoweza kuashiria hali ya dharura zinahitaji tathmini ya haraka na vipimo vinavyofaa bila kucheleweshwa.  

Hitimisho

Maumivu ya mgongo yanayoongezeka unapokohoa au kupiga chafya yanaweza kuhusishwa na misuli, diski za uti wa mgongo au neva. Hata hivyo, dalili hii pekee haitoshi kubaini chanzo. Usipuuzie maumivu yanayoendelea, yanayoongezeka au yanayoambatana na dalili nyingine zisizo za kawaida. 

Tathmini ya kitaalamu inaweza kusaidia kutambua tatizo na kuchagua hatua zinazofaa.  

Swali kwako: Je, umewahi kupata maumivu ya mgongo unapokohoa au kupiga chafya?

Ni muhimu kuelewa dalili zako na kutafuta ushauri unaofaa badala ya kukisia chanzo cha maumivu.  

Kwa ushauri kamili, unaweza kuwasiliana na mimi kupitia simu namba +255 686 552 952 au kunicheki WhatsApp kupitia link “hii”.

Muhimu: Makala hii imetayarishwa kwa madhumuni ya elimu ya afya na haichukui nafasi ya uchunguzi au ushauri wa kitaalamu unaozingatia hali ya mtu binafsi.  

Leave a Comment

Barua-pepe haitachapishwa. Fildi za lazima zimetiwa alama ya *

swSW